Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nghị định được ban hành ngày 03/09/2026 và có hiệu lực từ ngày 18/10/2026.

Đối với doanh nghiệp FDI có hoạt động nhập khẩu, phân phối, bán buôn hoặc bán lẻ hàng hóa, việc rà soát phạm vi hoạt động và hồ sơ pháp lý là nội dung cần được quan tâm khi quy định mới có hiệu lực.

Doanh nghiệp nên kiểm tra hoạt động thực tế, giấy phép hiện có và các thủ tục liên quan để xác định những nội dung cần cập nhật, tránh tình trạng hoạt động kinh doanh và hồ sơ pháp lý không thống nhất.

Nghị định 342/2026/NĐ-CP áp dụng đối với những hoạt động nào?

Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các nội dung liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa và những hoạt động liên quan trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam theo Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương.

Với doanh nghiệp FDI, các hoạt động cần được xem xét tùy theo mô hình kinh doanh thực tế, chẳng hạn:

• Nhập khẩu hàng hóa để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Thực hiện hoạt động phân phối, bán buôn hàng hóa.
• Kinh doanh bán lẻ hàng hóa và vận hành cơ sở bán lẻ, nếu có.
• Các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định.

Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên ngành nghề đã đăng ký để kết luận về nghĩa vụ pháp lý. Cần xem xét thêm nội dung hoạt động thực tế, loại hàng hóa kinh doanh, phạm vi quyền kinh doanh và các điều kiện áp dụng cho từng trường hợp.

4 nội dung doanh nghiệp FDI nên rà soát

1. Đối chiếu hoạt động kinh doanh thực tế

Doanh nghiệp nên kiểm tra hoạt động đang triển khai có phù hợp với ngành nghề đăng ký, hồ sơ đầu tư và phạm vi hoạt động được phép hay không.

Đối với doanh nghiệp vừa sản xuất vừa nhập khẩu hoặc phân phối hàng hóa, cần phân biệt rõ hoạt động phục vụ sản xuất với hoạt động mua bán, phân phối hàng hóa để xác định đúng yêu cầu pháp lý có liên quan.

2. Rà soát giấy phép kinh doanh

Doanh nghiệp có hoạt động mua bán hàng hóa hoặc hoạt động liên quan thuộc diện quản lý cần kiểm tra nghĩa vụ cấp phép, điều kiện áp dụng và cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định hiện hành.

Không phải mọi doanh nghiệp FDI đều phải thực hiện cùng một thủ tục. Nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh, phạm vi quyền kinh doanh và các điều kiện pháp lý liên quan.

3. Kiểm tra hồ sơ cơ sở bán lẻ

Nếu doanh nghiệp có hoạt động bán lẻ thuộc diện quản lý, cần rà soát giấy phép, hồ sơ liên quan đến cơ sở bán lẻ và các thủ tục phải thực hiện trong quá trình hoạt động.

Trường hợp doanh nghiệp dự kiến mở thêm địa điểm hoặc thay đổi mô hình kinh doanh, nên kiểm tra điều kiện và thủ tục áp dụng trước khi triển khai.

4. Đối chiếu hồ sơ pháp lý với dữ liệu nội bộ

Hồ sơ pháp lý cần được đối chiếu với hoạt động thực tế và dữ liệu quản lý của doanh nghiệp. Một số nội dung nên kiểm tra gồm:

• Thông tin về ngành nghề, hoạt động kinh doanh và hồ sơ đầu tư.
• Hợp đồng mua bán hàng hóa, hợp đồng phân phối và hồ sơ nhập khẩu liên quan.
• Chứng từ kế toán, hóa đơn và dữ liệu ghi nhận các giao dịch phát sinh.
• Sự thống nhất giữa hoạt động được đăng ký, hoạt động được cấp phép và hoạt động thực tế.

Việc rà soát này giúp doanh nghiệp phát hiện sớm những điểm chưa thống nhất để kiểm tra và xử lý phù hợp, thay vì chờ đến khi phát sinh yêu cầu giải trình hoặc thực hiện thủ tục điều chỉnh.

Doanh nghiệp tại Hải Phòng cần lưu ý gì khi rà soát?

Đối với doanh nghiệp FDI tại Hải Phòng, việc rà soát nên xuất phát từ mô hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp, bao gồm sản xuất, nhập khẩu, phân phối hoặc bán lẻ nếu có.

Doanh nghiệp cần xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ và thủ tục áp dụng theo quy định hiện hành. Với doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp hoặc khu kinh tế, nên kiểm tra thêm thẩm quyền giải quyết đối với từng thủ tục cụ thể; không mặc định tất cả hồ sơ đều được tiếp nhận tại cùng một cơ quan.

Bên cạnh hồ sơ pháp lý, bộ phận kế toán và tài chính nên bảo đảm chứng từ, hợp đồng và dữ liệu kế toán phản ánh phù hợp các giao dịch thực tế. Đây là cơ sở hỗ trợ doanh nghiệp quản lý hoạt động và giải trình khi cần thiết.

Nexia Hải Phòng đồng hành cùng doanh nghiệp FDI

Đối với doanh nghiệp FDI, việc cập nhật quy định và rà soát hồ sơ nên được thực hiện phù hợp với mô hình kinh doanh và tình hình hoạt động thực tế.

Nexia Hải Phòng cung cấp các dịch vụ kiểm toán, tư vấn kế toán – thuế và chuyển giá, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát số liệu tài chính, đối chiếu thông tin liên quan và nhận diện những vấn đề cần lưu ý trong quá trình hoạt động.

Khi cần đánh giá nghĩa vụ pháp lý cụ thể theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp văn bản và trao đổi với đơn vị tư vấn pháp lý phù hợp đối với những vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn pháp luật.

Căn cứ pháp lý tham khảo

• Nghị định 342/2026/NĐ-CP ngày 03/09/2026 của Chính phủ, quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
• Công báo Chính phủ đăng Nghị định 342/2026/NĐ-CP.