Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm không? Doanh nghiệp quy mô nhỏ, chưa phát sinh doanh thu hoặc đang thua lỗ có được miễn kiểm toán? Đây là những vấn đề doanh nghiệp cần làm rõ khi chuẩn bị báo cáo tài chính cuối năm.

Theo quy định về kiểm toán độc lập, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm. Do đó, doanh nghiệp cần xác định đúng nghĩa vụ kiểm toán, chủ động chuẩn bị hồ sơ và rà soát số liệu kế toán để tránh bị động vào cuối kỳ.

Doanh nghiệp FDI có bắt buộc kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm không?

Có. Điểm a khoản 1 Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12 quy định doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng phải được doanh nghiệp kiểm toán hoặc chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm.

Theo nội dung trả lời của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán thuộc Bộ Tài chính ngày 07/01/2026, doanh nghiệp được xác định là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng phải kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm, không phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp.

Doanh nghiệp có thể tham khảo nội dung trả lời của Bộ Tài chính để tìm hiểu thêm về vấn đề này.

Doanh nghiệp FDI nhỏ, chưa có doanh thu hoặc đang thua lỗ có được miễn kiểm toán?

Đây là một trong những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Trên thực tế, không ít doanh nghiệp cho rằng quy mô nhỏ hoặc chưa phát sinh hoạt động kinh doanh thì không cần kiểm toán báo cáo tài chính. Tuy nhiên, cần phân biệt nghĩa vụ kiểm toán theo từng nhóm đối tượng được quy định trong pháp luật.

• Doanh nghiệp FDI có quy mô nhỏ: Quy mô nhỏ không đồng nghĩa với việc được miễn kiểm toán nếu doanh nghiệp thuộc đối tượng bắt buộc kiểm toán theo quy định.
• Doanh nghiệp chưa phát sinh doanh thu: Chưa có doanh thu không tự động làm mất nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm.
• Doanh nghiệp đang thua lỗ: Kết quả kinh doanh âm không phải căn cứ mặc nhiên để miễn kiểm toán.
• Doanh nghiệp mới thành lập: Cần xem xét tình trạng pháp lý, kỳ kế toán và các quy định liên quan để xác định nghĩa vụ cụ thể.

Đối với doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu phức tạp hoặc chưa rõ tình trạng pháp lý về vốn đầu tư nước ngoài, việc rà soát hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ đầu tư và cơ cấu vốn sẽ giúp xác định đúng nghĩa vụ cần thực hiện.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ nào trước khi kiểm toán?

Để quá trình kiểm toán diễn ra thuận lợi, bộ phận kế toán nên chủ động tập hợp và đối chiếu hồ sơ theo từng nhóm sau:

1. Hồ sơ pháp lý và vốn đầu tư

• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và các hồ sơ điều chỉnh liên quan.
• Điều lệ doanh nghiệp, thông tin về chủ sở hữu, thành viên góp vốn hoặc cổ đông.
• Hồ sơ góp vốn, tăng giảm vốn và các giao dịch liên quan đến nhà đầu tư.

2. Hồ sơ kế toán và báo cáo tài chính

• Sổ cái, sổ chi tiết và bảng cân đối số phát sinh.
• Báo cáo tài chính năm và các báo cáo kế toán liên quan.
• Chứng từ thu, chi, hóa đơn đầu vào, đầu ra và hợp đồng kinh tế.
• Hồ sơ tài sản cố định, công cụ dụng cụ, hàng tồn kho và chi phí trả trước.

3. Hồ sơ ngân hàng, công nợ và giao dịch

• Sao kê ngân hàng, biên bản đối chiếu số dư và hồ sơ vay vốn.
• Hồ sơ công nợ phải thu, phải trả và các khoản tạm ứng.
• Hợp đồng mua bán, cung cấp dịch vụ và hồ sơ xuất nhập khẩu nếu có.
• Hồ sơ giao dịch với công ty mẹ, công ty liên kết và các bên liên quan.

4. Hồ sơ thuế, tiền lương và lao động

• Tờ khai thuế, chứng từ nộp thuế và hồ sơ quyết toán liên quan.
• Bảng lương, hợp đồng lao động, hồ sơ bảo hiểm và các khoản trích theo lương.
• Hồ sơ giao dịch liên kết, kê khai và tài liệu xác định giá giao dịch liên kết nếu thuộc trường hợp áp dụng.

Danh mục hồ sơ thực tế có thể khác nhau tùy theo ngành nghề, quy mô, mô hình hoạt động và các giao dịch phát sinh trong năm của từng doanh nghiệp.

Khi nào doanh nghiệp nên ký hợp đồng kiểm toán?

Khoản 2 Điều 9 Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12 quy định hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính hằng năm của doanh nghiệp, tổ chức thuộc diện bắt buộc kiểm toán phải được giao kết chậm nhất là 30 ngày trước ngày kết thúc kỳ kế toán năm.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên đợi đến sát thời hạn mới bắt đầu chuẩn bị. Việc trao đổi sớm với đơn vị kiểm toán giúp bộ phận kế toán có thêm thời gian rà soát số liệu, bổ sung chứng từ và xử lý các vấn đề còn tồn tại trước khi khóa sổ.

Đặc biệt, doanh nghiệp FDI có nhiều giao dịch với công ty mẹ hoặc các bên liên quan nên chủ động chuẩn bị hồ sơ giao dịch, đối chiếu công nợ và tài liệu giải trình ngay trong năm tài chính.

Những vấn đề doanh nghiệp FDI nên rà soát trước kỳ kiểm toán

Trước khi bước vào kỳ kiểm toán, doanh nghiệp nên chú ý một số vấn đề thường dễ phát sinh chênh lệch:

• Số liệu giữa sổ kế toán, báo cáo tài chính và tờ khai thuế chưa được đối chiếu đầy đủ.
• Công nợ phải thu, phải trả chưa có xác nhận hoặc chưa làm rõ các khoản tồn đọng lâu ngày.
• Chi phí thiếu hợp đồng, hóa đơn hoặc tài liệu chứng minh mục đích kinh doanh.
• Hồ sơ tài sản cố định, hàng tồn kho và phân bổ chi phí chưa đầy đủ.
• Các khoản vay nước ngoài, giao dịch với công ty mẹ hoặc bên liên quan chưa được tập hợp hồ sơ thống nhất.
• Số liệu góp vốn và các giao dịch vốn chưa khớp với hồ sơ pháp lý.

Việc rà soát những nội dung này từ sớm giúp doanh nghiệp chủ động giải trình khi kiểm toán, hạn chế việc điều chỉnh số liệu vào phút cuối và cải thiện chất lượng báo cáo tài chính.

Cần lưu ý, kiểm toán báo cáo tài chính không thay thế trách nhiệm tuân thủ pháp luật về thuế, kế toán và các quy định liên quan của doanh nghiệp.

Nexia Hải Phòng hỗ trợ doanh nghiệp FDI chuẩn bị kiểm toán

Đối với doanh nghiệp FDI, việc chuẩn bị kiểm toán không chỉ là tập hợp chứng từ vào cuối năm mà còn cần sự phối hợp giữa kế toán nội bộ, bộ phận tài chính và các đơn vị liên quan.

Nexia Hải Phòng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc rà soát hồ sơ kế toán, đối chiếu số liệu thuế và báo cáo tài chính, nhận diện những vấn đề cần làm rõ trước kỳ kiểm toán và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ phù hợp với tình hình hoạt động thực tế.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát nghĩa vụ kiểm toán và tình trạng hồ sơ ngay từ sớm, đặc biệt khi có giao dịch với công ty mẹ, phát sinh khoản vay, thay đổi vốn đầu tư hoặc nhiều giao dịch xuyên biên giới.

Căn cứ pháp lý tham khảo

• Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12, đặc biệt khoản 2 Điều 9 và điểm a khoản 1 Điều 37.
• Nội dung trả lời của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán thuộc Bộ Tài chính ngày 07/01/2026 về nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.