Từ ngày 21/07/2026, Nghị định 291/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.

Một nội dung doanh nghiệp cần lưu ý là các mức xử phạt mới đối với hành vi chậm cung cấp, cung cấp không chính xác, không đầy đủ hoặc không cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế, hóa đơn theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về thuế mà Việt Nam là thành viên hoặc bên ký kết.

Đối với doanh nghiệp FDI, nội dung này càng đáng quan tâm khi nhiều hồ sơ, giao dịch và dữ liệu có thể liên quan đến công ty mẹ, bên liên kết hoặc đối tác ở nước ngoài. Khi cơ quan thuế yêu cầu cung cấp thông tin, vấn đề không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp “có hồ sơ hay không”, mà còn ở khả năng tập hợp đúng, đủ và trong thời hạn yêu cầu.

Nghị định 291/2026/NĐ-CP bổ sung những mức phạt nào?

Theo quy định mới, mức xử phạt được phân theo tính chất và mức độ vi phạm trong việc cung cấp thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin về thuế, hóa đơn.

1. Chậm cung cấp thông tin từ 05 ngày trở lên

Trường hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế quá thời hạn từ 05 ngày trở lên, mức phạt tiền có thể từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý về quy trình tiếp nhận văn bản và theo dõi thời hạn xử lý. Nếu yêu cầu của cơ quan thuế được chuyển qua nhiều bộ phận hoặc không có người chịu trách nhiệm theo dõi, doanh nghiệp có thể bị chậm ngay từ khâu nội bộ.

2. Cung cấp thông tin không chính xác hoặc không đầy đủ

Trường hợp doanh nghiệp cung cấp thông tin nhưng nội dung không chính xác hoặc không đầy đủ, mức phạt có thể từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn phải cung cấp bổ sung thông tin đầy đủ và chính xác theo yêu cầu.

Trong thực tế, rủi ro có thể phát sinh khi dữ liệu giữa kế toán, hợp đồng, hồ sơ giao dịch và báo cáo của các bộ phận chưa thống nhất. Với doanh nghiệp FDI, một số tài liệu còn phải lấy từ công ty mẹ hoặc bên liên kết ở nước ngoài nên quá trình kiểm tra và đối chiếu thường mất thêm thời gian.

3. Không cung cấp thông tin sau thời hạn quy định

Mức phạt từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng được áp dụng đối với trường hợp không cung cấp thông tin sau 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn cung cấp hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn theo yêu cầu của cơ quan thuế.

Mức phạt này cũng áp dụng đối với hành vi thông đồng, bao che người nộp thuế nhằm ngăn cản cơ quan thuế thu thập hoặc xác minh thông tin phục vụ mục đích trao đổi thông tin theo quy định.

Vì sao doanh nghiệp FDI cần đặc biệt chú ý?

Doanh nghiệp FDI thường có nhiều giao dịch với công ty mẹ, công ty trong cùng tập đoàn, bên liên kết hoặc nhà cung cấp ở nước ngoài. Vì vậy, thông tin cần cung cấp không phải lúc nào cũng nằm đầy đủ tại bộ phận kế toán ở Việt Nam.

Một yêu cầu từ cơ quan thuế có thể liên quan đồng thời đến hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, biên bản nghiệm thu, dữ liệu kế toán, hồ sơ giao dịch liên kết hoặc tài liệu do công ty mẹ nắm giữ.

Nếu đến khi nhận yêu cầu doanh nghiệp mới bắt đầu tìm hồ sơ, liên hệ từng bộ phận và đề nghị công ty mẹ cung cấp tài liệu thì thời gian xử lý có thể trở nên khá gấp.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị những hồ sơ nào?

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần chuẩn bị cùng một bộ hồ sơ. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp có nhiều giao dịch hoặc có yếu tố nước ngoài, nên chủ động rà soát các nhóm tài liệu thường xuyên được sử dụng khi cần đối chiếu thông tin.

• Hợp đồng và phụ lục hợp đồng.
• Hóa đơn, chứng từ thanh toán và hồ sơ nghiệm thu.
• Hồ sơ giao dịch với công ty mẹ và bên liên kết.
• Tài liệu về dịch vụ, hỗ trợ kỹ thuật, phí quản lý hoặc các khoản phân bổ từ tập đoàn.
• Sổ kế toán và báo cáo tài chính.
• Tờ khai thuế và các phụ lục liên quan.
• Hồ sơ giải trình và các tài liệu đã từng cung cấp cho cơ quan thuế.

Số liệu giữa kế toán, thuế và hồ sơ giao dịch phải thống nhất

Có hồ sơ chưa chắc đã đủ. Doanh nghiệp còn cần kiểm tra tính thống nhất giữa các tài liệu trước khi cung cấp.

Ví dụ, số tiền trên hợp đồng cần được đối chiếu với hóa đơn, chứng từ thanh toán và số liệu đã hạch toán. Doanh thu, chi phí trên sổ kế toán cần phù hợp với báo cáo tài chính và hồ sơ kê khai thuế. Với giao dịch liên kết, tài liệu giải trình cũng cần thống nhất với bản chất thực tế của giao dịch.

Nếu mỗi bộ phận quản lý một bộ số liệu riêng mà không có bước đối chiếu trước khi gửi, doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin thiếu hoặc không nhất quán dù bản thân từng tài liệu đều đang được lưu giữ.

Doanh nghiệp cần có quy trình tiếp nhận yêu cầu của cơ quan thuế

Một vấn đề khá thực tế là văn bản từ cơ quan thuế có thể được tiếp nhận bởi bộ phận hành chính, kế toán, lãnh đạo doanh nghiệp hoặc qua hệ thống điện tử. Nếu doanh nghiệp không có người theo dõi thống nhất, thời gian xử lý thực tế có thể bị rút ngắn đáng kể trước khi người phụ trách thuế nhận được thông tin.

Doanh nghiệp nên xác định rõ:

• Ai là người tiếp nhận yêu cầu của cơ quan thuế.
• Ai chịu trách nhiệm kiểm tra thời hạn phản hồi.
• Bộ phận nào cung cấp từng nhóm hồ sơ.
• Ai kiểm tra tính chính xác của thông tin trước khi gửi.
• Trường hợp cần tài liệu từ nước ngoài thì liên hệ với đầu mối nào.

Đừng đợi có yêu cầu mới bắt đầu tìm hồ sơ

Điểm đáng quan tâm của Nghị định 291/2026/NĐ-CP không chỉ nằm ở mức phạt có thể lên tới 100 triệu đồng. Quan trọng hơn là doanh nghiệp cần có khả năng truy xuất và kiểm tra hồ sơ trong quá trình hoạt động.

Với những doanh nghiệp có khối lượng giao dịch lớn, nhiều năm hoạt động hoặc thường xuyên phát sinh giao dịch xuyên biên giới, việc chuẩn hóa cách lưu hồ sơ từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể thời gian khi cần giải trình.

Doanh nghiệp cũng nên định kỳ kiểm tra lại các giao dịch có giá trị lớn, giao dịch với công ty mẹ và bên liên kết, thay vì chờ đến khi nhận yêu cầu từ cơ quan quản lý mới bắt đầu tập hợp tài liệu.

Nexia Hải Phòng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ thuế

Đối với doanh nghiệp FDI, việc kiểm tra trước tính đầy đủ và nhất quán của hồ sơ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi phát sinh yêu cầu giải trình hoặc cung cấp thông tin.

NEXIA HẢI PHÒNG hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát hồ sơ kế toán và thuế.
• Đối chiếu số liệu kế toán, báo cáo tài chính và kê khai thuế.
• Kiểm tra hồ sơ giao dịch với công ty mẹ và bên liên kết.
• Rà soát chứng từ trước khi doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế.
• Tư vấn xử lý các sai lệch và hồ sơ còn thiếu.